Προγράμματα Εθελοντικής Επιστροφής & Επανένταξης (AVRR)

Χρηματοδοτούμενο κατά 75% από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΕΤΑΜΕ) και κατά 25% από το Υπουργείο Εσωτερικών

 

Περιγραφή: Τα προγράμματα του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) πραγματοποιούνται εδώ και τέσσερις δεκαετίες, έχοντας βοηθήσει δεκάδες χιλιάδες άτομα να επιστρέψουν στη χώρα καταγωγής τους. Είναι ενδεικτικό ότι μόνο την τελευταία δεκαετία ο ΔΟΜ έχει βοηθήσει περισσότερους από 400.000 μετανάστες να γυρίσουν στις πατρίδες τους με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Ταυτόχρονα, υποστηρίζεται η οικονομική και κοινωνική τους επανένταξη και προάγεται η συνεργασία και η δικτύωση μεταξύ αρμόδιων φορέων των χωρών προέλευσης και των χωρών υποδοχής.  Η απόφαση της επιστροφής είναι 100% εθελοντική και πραγματοποιείται μετά από αίτημα του μετανάστη. Τα προγράμματα βασίζονται στις αρχές της ελεύθερης επιλογής και της ορθής και έγκαιρης ενημέρωσης.

Τι είναι η επανένταξη: Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης ως επανένταξη ορίζεται η διαδικασία ομαλής εκ νέου ενσωμάτωσης ενός ατόμου σε ένα σύνολο ή και σε μια ομάδα, στην προκειμένη περίπτωση ενός μετανάστη στη χώρα του. Με άλλα λόγια είναι μία διαδικασία που παρέχει τη δυνατότητα στον επωφελούμενο να δημιουργήσει συνθήκες βιωσιμότητας και να συμμετέχει εκ νέου στην κοινωνική, οικονομική, πολιτική και πολιτιστική ζωή της χώρας του. Οι επωφελούμενοι της βοήθειας επανένταξης, λαμβάνουν ενημέρωση και συμβουλευτική από εξειδικευμένο προσωπικό και πολιτισμικούς διαμεσολαβητές, προκειμένου να υλοποιήσουν εξατομικευμένα σχέδια επανένταξης, βασιζόμενα στις ανάγκες τους. Τα σχέδια επανένταξης υλοποιούνται σε συνεργασία με τα γραφεία του ΔΟΜ στις χώρες επιστροφής και ωφελούν τους επιστρέφοντες, τις τοπικές κοινωνίες και τις χώρες υποδοχής.

Ποιους αφορά: Τα προγράμματα εθελοντικής επιστροφής κι επανένταξης απευθύνονται σε υπηκόους τρίτων χωρών που δε διαθέτουν τις νόμιμες διατυπώσεις για να παραμείνουν στην Ελλάδα ή δεν επιθυμούν να παραμείνουν, σε αιτούντες άσυλο που έχουν παραιτηθεί από το αίτημά τους για χορήγηση διεθνούς προστασίας και σε αιτούντες άσυλο των οποίων το αίτημα έχει απορριφθεί. Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για μετανάστες που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες, όπως τα θύματα trafficking, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι, οι μονογονεϊκές οικογένειες, τα άτομα που χρήζουν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης κ.α.

Γιατί κάποιος να επιστρέψει στην πατρίδα του: Η εκτίναξη των μεταναστευτικών ροών, ειδικά τα τελευταία χρόνια λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων, έχει αυξήσει ραγδαία τον αριθμό των ατόμων που εγκλωβίζονται στην Ελλάδα στην προσπάθειά τους να περάσουν τα σύνορα και να πάνε σε άλλη Ευρωπαϊκή χώρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 85% των χωρών που πραγματοποιούν προγράμματα εθελοντικών επιστροφών και επανένταξης βρίσκονται στην Ευρώπη.

Ποιες διαδικασίες ακολουθούνται: Η διαδικασία περιλαμβάνει, ενημέρωση και συμβουλευτική προ της αναχώρησης, υποστήριξη για τη συλλογή των απαραίτητων εγγράφων (πχ ταξιδιωτικά έγγραφα), διαδικασία εύρεσης εισιτηρίων, συνοδεία του επωφελούμενου στο αεροδρόμιο, βοήθεια στον ενδιάμεσο σταθμό και τον τελικό προορισμό σε συνεργασία με τα Γραφεία του ΔΟΜ στις αντίστοιχες χώρες.

Ο ρόλος της Ελλάδας: Το γραφείο του ΔΟΜ στην Ελλάδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον παγκόσμιο χάρτη των προγραμμάτων Εθελοντικής Επιστροφής κι Επανένταξης, δεδομένου ότι από το 2010 έχει βοηθήσει περισσότερους από 35.000 υπηκόους τρίτων χωρών να επιστρέψουν στην πατρίδα τους με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Παράλληλα, έχει στηρίξει πάνω από 3.500 επιστρέφοντες να υλοποιήσουν εξατομικευμένα σχέδια επανένταξης και να δημιουργήσουν συνθήκες βιωσιμότητας για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

 

Νέο Πακέτο Επανένταξης

Ένα νέο πακέτο επανένταξης έχει δημιουργηθεί με στόχο την ενίσχυση των Εθελοντικών Επιστροφών από τα νησιά της Λέσβου, της Χίου, της Σάμου, της Λέρου και της Κω. Αφορά άτομα που δεν ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και επιθυμούν να εγγραφούν στο πρόγραμμα. Σύμφωνα με το νέο πακέτο:

  • Δικαιούχοι του προγράμματος είναι όσοι δεν ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και εγγραφούν στο πρόγραμμα στα νησιά της Λέσβου, της Χίου, της Λέρου, της Σάμου και της Κω.
  • Το πακέτο ισοδυναμεί με επιπλέον βοήθεια σε μετρητά. Ένα επιπλέον ποσό, αξίας 500 ευρώ ανά δικαιούχο, δίνεται στο αεροδρόμιο λίγο πριν την αναχώρηση. Το συγκεκριμένο ποσό δεν αντικαθιστά αυτό που ήδη λαμβάνουν οι δικαιούχοι προ της αναχώρησης με στόχο την κάλυψη των βασικών αναγκών μετά την αναχώρησή τους από την Ελλάδα. Αντιθέτως, διπλασιάζει την παρεχόμενη βοήθεια που δίνεται στους δικαιούχους. Για παράδειγμα, κάποιος που έχει εγγραφεί στο πρόγραμμα Εθελοντικών Επιστροφών από το νησί της Λέσβου θα λάβει το ήδη προβλεπόμενο ποσό των 500 ευρώ συν την επιπλέον οικονομική βοήθεια των 500 ευρώ. Σύνολο, δηλαδή, 1000 ευρώ.
  • Όσοι ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες και βρίσκονται στα προαναφερθέντα νησιά δε θα λάβουν το επιπλέον βοήθημα των 500 ευρώ αλλά την προβλεπόμενη βοήθεια επανένταξης σε είδος (1.500 ευρώ). Με την υποστήριξη συμβούλων επανένταξης του ΔΟΜ Ελλάδος, οι επωφελούμενοι καταρτίζουν ένα σχέδιο επανένταξης, προσαρμοσμένο στις ανάγκες τους. Η ελληνική αποστολή του ΔΟΜ συνεργάζεται στενά με τα γραφεία του ΔΟΜ στις χώρες καταγωγής με στόχο την επιτυχή και βιώσιμη εφαρμογή των σχεδίων επανένταξης.

 

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ