H εφαρμογή των υποβοηθούμενων εθελούσιων επιστροφών συμπεριλαμβανόμενων μέτρων επανένταξης και λειτουργία Ανοικτής Δομής Φιλοξενίας Αιτούντων Εθελούσιας Επιστροφής στην περιφέρεια Αττικής (AVRR/OCAVRR) | International Organization for Migration

H εφαρμογή των υποβοηθούμενων εθελούσιων επιστροφών συμπεριλαμβανόμενων μέτρων επανένταξης και λειτουργία Ανοικτής Δομής Φιλοξενίας Αιτούντων Εθελούσιας Επιστροφής στην περιφέρεια Αττικής (AVRR/OCAVRR)

Χρηματοδοτούμενο κατά 75% από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΕΤΑΜΕ) και κατά 25% από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη

 

H εφαρμογή των υποβοηθούμενων εθελούσιων επιστροφών συμπεριλαμβανόμενων μέτρων επανένταξης (AVRR)

Ο ΔΟΜ ορίζει το AVRR ως "διοικητική, υλικοτεχνική ή οικονομική στήριξη, συμπεριλαμβανομένης της βοήθειας για επανένταξη, σε μετανάστες που δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να παραμείνουν στη χώρα υποδοχής, οι οποίοι προσφέρονται εθελοντικά να επιστρέφουν στις χώρες προέλευσής τους" (Γλωσσάριο της μετανάστευσης του ΔOM, 2019) και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος μιας συνολικής προσέγγισης της διαχείρισης της μετανάστευσης με στόχο την ομαλή και ανθρώπινη επιστροφή και επανένταξη των προσώπων αυτών. Το AVRR αποτελει βασική δραστηριότητα του ΔΟΜ και παρέχει ζωτική βοήθεια σε δεκάδες χιλιάδες μετανάστες που επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής τους κάθε χρόνο τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες. Η απόφαση της επιστροφής είναι 100% εθελοντική και πραγματοποιείται μετά από αίτημα του μετανάστη. Το AVRR βρίσκεται στο επίκεντρο των δεσμεύσεων του ΔΟΜ για την προστασία των ανθρώππινων δικαιωμάτων των μεταναστών , διασφαλίζοντας ότι κάθε εθελούσια επιστροφή διέπεται από δύο βασικές αρχές, την ελευθερία της επιλογής και της τεκμηριωμένης απόφασης, η οποία λαμβάνεται μετά από έγκαιρη, αντικειμενική και αξιόππιστη παροχή πληροφοριών.

Πραγματοποιώντας μία εθελούσια επιστροφή με αξιοπρέπεια: Η διαδικασία περιλαμβάνει, ενημέρωση και συμβουλευτική προ της αναχώρησης, υποστήριξη για τη συλλογή των απαραίτητων εγγράφων (πχ ταξιδιωτικά έγγραφα), διαδικασία εύρεσης εισιτηρίων, παροχή βοήθειας στον επωφελούμενο στο αεροδρόμιο. Ο ΔΟΜ Ελλάδος βρίσκεται σε στενή συνεργασία με τα Γραφεία του ΔΟΜ στις αντίστοιχες χώρες διέλευσης και καταγωγής προκειμένου να παρέχει βοήθεια τους επωφελούμενους του προγράμματος μετά την άφιξή τους.

Τι είναι η επανένταξη: Η επανένταξη είναι γενικά κατανοητή ως μια πολυδιάστατη διαδικασία που καθιστά ικανά τα άτομα να αποκαταστήσουν τις οικονομικές, κοινωνικές και ψυχοκοινωνικές σχέσεις που απαιτούνται για την διατήρηση της διαβίωσης, της αξιοπρέπειας και την εκ νέου συμμετοχής στην κοινωνική ζωή της χώρας. Ο ΔΟΜ υποστηρίζει ότι η βοήθεια επανένταξης μπορεί να είναι επιτυχής μόνο εάν υπάρχει σε ένα βαθμό εκ νέου ενσωμάτωση σε όλα τα επίπεδα. Σε ατομικό επίπεδο, θα πρέπει να καλυφθούν οι ειδικές ανάγκες των επωφελούμενων και η υποστήριξη αυτών κατά την επιστροφή. Οι έννοιες της επιστροφής και της επανένταξης αλληλοσυνδέονται στενά με εκείνη της βιωσιμότητας ."Η επανένταξη μπορεί να θεωρηθεί βιώσιμη όταν εκείνοι που επέστρεψαν εθελοντικά έχουν φθάσει σε επίπεδα οικονομικής αυτάρκειας, κοινωνικής σταθερότητας εντός των κοινοτήτων τους αλλά και ψυχοκοινωνικής ευεξίας που τους επιτρέπει να ανταπεξέλθουν μπροστά στους λόογυς μίας (εκ νέου)μετανάστευσης. Έχοντας πετύχει μια βιώσιμη επανένταξη, αυτοί που επέστρεψαν εθελοντικά είναι σε θέση να πάρουν περαιτέρω αποφάσεις όσον αφορά την μετανάστευση από  επιλογή και όχι  αναγκαιότητα.» (Towards an integrated approach to reintegration in the context of return, IOM, 2017)

Οι επωφελούμενοι της βοήθειας επανένταξης, λαμβάνουν ενημέρωση και συμβουλευτική από εξειδικευμένο προσωπικό και πολιτισμικούς διαμεσολαβητές, προκειμένου να υλοποιήσουν εξατομικευμένα σχέδια επανένταξης, βασιζόμενα στις ανάγκες τους. Τα σχέδια επανένταξης υλοποιούνται σε συνεργασία με τα γραφεία του ΔΟΜ στις χώρες επιστροφής και ωφελούν αυτούς που επέστρεψαν  στις τοπικές κοινωνίες και στις χώρες υποδοχής.

Ποιος μπορεί να συμμετάσχει στο πρόγραμμα: 

1) Υπήκοοι τρίτων χωρών που δεν έχουν ακόμη λάβει τελική αρνητική απόφαση σε σχέση με την αίτηση τους για παραμονή, νόμιμη διαμονή και/ή διεθνή προστασία που προβλέπεται γι’ αυτούς σε ένα κράτος μέλος και μπορούν να επιλέξουν να κάνουν χρήση της δυνατότητας οικειοθελούς επιστροφής,

2) Υπήκοοι τρίτων χωρών που απολαύουν δικαιώματος παραμονής, νόμιμης διαμονής και/ή διεθνούς προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2011/95/ΕΕ ή προσωρινής προστασίας κατά την έννοια της οδηγίας 2001/55/ΕΚ σε ένα κράτος μέλος, και οι οποίοι έχουν επιλέξει να κάνουν χρήση της δυνατότητας οικειοθελούς επιστροφής,

3) Υπήκοοι τρίτων χωρών παρόντων σε κράτος μέλος οι οποίοι δεν πληρούν πλέον τις προϋποθέσεις εισόδου ή παραμονής σε κράτος μέλος, συμπεριλαμβανομένων των υπηκόων τρίτων χωρών και των οποίων η απομάκρυνση έχει αναβληθεί σύμφωνα με το άρθρο 9 και το άρθρο 14 παράγραφος 1 της οδηγίας 2008/115/ΕΚ.

Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για μετανάστες που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες συμπεριλαμβανομένων (αλλά όχι αποκλειστικά) των ασυνόδευτων ανηλίκων, ατόμων που χρήζουν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, μονογονεϊκών οικογενειών, θυμάτων trafficking, ηλικιωμένων κ.α.

Δεν πραγματοποιούνται εθελοντικές επιστροφές στην Αλβανία και στη Βόρεια Μακεδονία.

Ο ρόλος της Ελλάδας: Το γραφείο του ΔΟΜ στην Ελλάδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον παγκόσμιο χάρτη των προγραμμάτων Εθελοντικής Επιστροφής κι Επανένταξης, δεδομένου ότι από το 2010 έχει βοηθήσει περισσότερους από 48.649 υπηκόους τρίτων χωρών να επιστρέψουν στην πατρίδα τους με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Παράλληλα, έχει στηρίξει πάνω από 8.250 επωφελούμενους να υλοποιήσουν εξατομικευμένα σχέδια επανένταξης και να δημιουργήσουν συνθήκες βιωσιμότητας για τους ίδιους και τις οικογένειές τους.

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

 

Ανοικτή Δομή Φιλοξενίας Αιτούντων Εθελούσιας Επιστροφής στην περιφέρεια Αττική (OCAVRR)

Ένα Ανοικτό Κέντρο φιλοξενίας για μετανάστες εγγεγραμμένους στο πρόγραμμα για την υποβοηθούμενη εθελούσια επιστροφή και επανένταξη εγκαθιδρύθηκε κοντά στο κέντρο της Αθήνας ώστε να προσφέρει διαμονή σε μετανάστες που είναι εγγεγραμμένοι στο πρόγραμμα "H εφαρμογή των υποβοηθούμενων εθελούσιων επιστροφών συμπεριλαμβανόμενων μέτρων επανένταξης και λειτουργία Ανοικτής Δομής Φιλοξενίας Αιτούντων Εθελούσιας Επιστροφής στην περιφέρεια Αττικής" (AVRR/OCAVRR) που υλοποιείται από τον ΔΟΜ Ελλάδος και δεν έχουν χώρο διαμονής μέχρι την επιστροφή τους. Το Ανοικτό Κέντρο βρίσκεται σε περιοχή ανάμεσα σε νοσοκομεία, πρεσβείες τρίτων χωρών και κοντά σε σταθμούς μετρό και λεωφορείων.

Οι επωφελούμενοι είναι μετανάστες που ανήκουν σε κατάσταση ευαλωτότητας ή έχουν συγκεκριμένες ανάγκες, που για τους σκοπούς του προγράμματος ορίζονται ως:

  • μονογονεϊκές οικογένειες
  • έγκυες γυναίκες
  • μετανάστες με ιατρικές ανάγκες
  • ηλικιωμένοι μετανάστες
  • ανέστιοι

Το Ανοικτό Κέντρο παρέχει υπηρεσίες ζωτικής σημασίας σε μετανάστες που ανήκουν σε κατάσταση ευαλωτότητας μέχρι την επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής με αξιοπρέπεια, όπως:

  • Ασφαλές μέρος διαμονής
  • Τρία γεύματα την ημέρα από εταιρεία σίτισης
  • NFIs (είδη προσωπικής περιποίησης, αντικείμενα υγιεινής και ρούχα)
  • Ζεστό νερό 24/7 σε για μπάνιο σε ατομικούς χώρους
  • Αίθουσα ψυχαγωγίας με τηλεόραση, Blu-Ray, Wi-Fi και τηλέφωνο
  • Δωρεάν λειτουργία πλυντηρίων
  • Υπηρεσίες καθαριότητας
  • Υπηρεσίες ασφαλείας
  • Ιατρικές υπηρεσίες και ψυχοκοινωνική υποστήριξη